Welke keuze bij overname: de vennootschap of bepaalde activa?

Bij de overdracht van een vennootschap heeft men de mogelijkheid om ofwel de aandelen, ofwel bepaalde activa zoals het cliënteel, het bedrijfspand, het materiaal, het handelsfonds, … over te laten. Dat maakt een belangrijk verschil.

Overdracht van aandelen

Juridisch kan dat perfect gebeuren via een onderhandse akte. U moet daarvoor dus niet naar de notaris gaan. Toch zorgt u steeds beter voor een juridisch sluitende overeenkomst waarbij u als overnemer aandacht hebt voor de volgende punten. Als overnemer zet u immers de lopende verplichtingen van de overgenomen vennootschap gewoon verder. Het is dan ook belangrijk dat er na de overname ‘geen lijken uit de kast’ vallen.

  • Ga dan ook na of de overlater nog openstaande schulden bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid heeft. U kunt die informatie rechtstreeks bij de RSZ bekomen.
  • Ga ook na of er op het loon van de werknemers steeds voldoende bedrijfsvoorheffing werd ingehouden en werd doorgestort. Zijn alle schulden bij de BTW en de belastingen terugbetaald?
  • En hoe zit het met lopende overeenkomsten zoals huurcontracten, contracten met klanten en leveranciers, verzekerings- of leasecontracten?

De overnemer van aandelen doet er dan ook goed aan om garanties te vragen aan de overlater.

Een verkoop van aandelen is fiscaal gezien neutraal. Dat wil zeggen dat de vennootschap die werd overgenomen op fiscaal vlak geen veranderingen ondergaat. Concreet heeft dat onder andere tot gevolg dat de bestaande afschrijvingen moeten worden voortgezet. Diegene die zijn aandelen verkoopt, heeft het belastingvoordeel dat hij geen belasting betaalt op de prijs die hij krijgt voor zijn aandelen. Diegene die aandelen verkoopt, krijgt de overnameprijs dus volledig netto in handen.

De persoon (natuurlijke persoon of vennootschap) die aandelen overneemt en hiervoor een krediet bij de bank nodig heeft, wordt meestal geconfronteerd met een praktische moeilijkheid. Als de bank waarborgen voor dat krediet vraagt, hetgeen meestal het geval zal zijn, dan kan de overnemer de activa van de overgenomen vennootschap niet in waarborg geven aan de bank. De overnemer zal dan ook op zoek moeten gaan naar andere zekerheden die hij aan de bank kan geven.

Bij een overdracht van aandelen is de overnemer ook verplicht om het bestaande personeel mee over te nemen. De rechten en plichten voortvloeiend uit de arbeidsovereenkomsten die bestaan op het ogenblik van de overdracht gaan immers over op de overnemer. Enkel wanneer er een bedrijf wordt opgenomen na een faillissement of een gerechtelijk akkoord met boedelafstand vervalt de verplichting om de werknemers mee over te nemen.

Overdracht van activa

De overdracht van de individuele activa van een vennootschap is een volledig ander verhaal. De overnemer kiest zelf welke activa hij wil overnemen.

Fiscaal gezien kan hij het overgenomen actiefbestanddeel opnieuw gaan afschrijven. Op de door de verkopende vennootschap gerealiseerde meerwaarde, namelijk het verschil tussen de ontvangen prijs en de boekwaarde van het verkochte actiefbestanddeel, zal vennootschapsbelasting moeten worden betaald. Die belasting kan wel in de tijd worden gespreid, op voorwaarde van herinvestering.

Juridisch gezien blijven de risico’s bij de overlater, tenminste indien de nodige attesten werden bekomen bij de directe belastingen, de RSZ en de BTW-administratie die verklaren dat de overlater geen sociale en/of fiscale schulden heeft.

De overnemer die de aankoop van een actiefbestanddeel wil financieren, zal hiervoor bij de bank gemakkelijker een krediet kunnen nemen dan voor de financiering van de aankoop van aandelen. Zo kan de bank rechtstreeks waarborgen nemen op de activa die werden gefinancierd. Denk bijvoorbeeld aan een hypotheek op een overgenomen gebouw of aan een pand op het handelsfonds.

Meer over: Overlaten-overnemen, Een onderneming overnemen

Op zoek naar meer ondernemersinfo?

Voor andere nuttige ondernemersinfo
raadpleeg hier het Unizo Kennisnet:
geef uw zoekterm in of zoek per thema
of trefwoord in onze databank.

Of contacteer Unizo Ondernemerslijn voor
een persoonlijk eerstelijns advies of een
nuttig contact.

Ons adviesteam staat voor u klaar!