Uit een bevraging van UNIZO bij 545 ondernemers blijkt dat 16 procent financiering zoekt voor duurzaamheidsinvesteringen. Dat maakt duurzaamheid één van de belangrijkste redenen waarom kmo’s geld zoeken, na investeringen in vaste activa (gebouwen, machines, hardware), het betalen van leveranciers en het nakomen van algemene financiële verplichtingen. Een eerdere UNIZO-studie toont aan dat kmo’s daarbij vooral geïnteresseerd zijn in het verminderen van energieverbruik en de transitie richting groene energie.

De zoektocht naar financiële middelen blijft een grote uitdaging. 43 procent vindt het vandaag significant moeilijker dan vijf jaar geleden om bancair krediet te verkrijgen, voor niet-bancaire financiering, via lening of investeerder, is dat 38 procent. UNIZO dringt aan op een snelle realisatie van de ‘ecoboostlening’.

De zoektocht naar financiering is voor elke kmo een cruciaal, maar uitdagend onderdeel van de bedrijfsvoering. In een voortdurend veranderende markt met toenemende economische onzekerheid en de opkomst van nieuwe financieringsbronnen en -instrumenten, moet een doordachte financieringsmix meer dan ooit top of mind zijn bij elke ondernemer. Om meer inzicht te krijgen in hoe kmo’s hun zoektocht naar financiering aanpakken, lanceerde UNIZO eind 2024 een ledenenquête. In totaal namen 545 ondernemers deel.

Twee vragen stonden daarbij centraal: welke financieringsvormen zijn relevant voor kmo’s en voor welke doeleinden? Interne financiële middelen (winstreserves, ingebracht kapitaal of middelen door de verkoop van vaste of vlottende activa) blijven veruit de meest courante vorm van financiering onder kmo’s. Maar liefst 2 op 3 ondernemingen heeft er de voorbije drie jaren beroep op gedaan. Eigen vermogen is dus een cruciale bron van financiering voor bedrijfsinvesteringen. Ze vertegenwoordigen de winst die een bedrijf heeft behaald en die niet is uitgekeerd als dividend, maar in plaats daarvan is behouden voor toekomstige groei en ontwikkeling van het bedrijf. Ook de klassieke banklening, een vorm van vreemd vermogen, scoort hoog. 61 procent van de bevraagde ondernemingen klopte de voorbije drie jaar aan bij een bank voor krediet of een lening. Andere financieringsvormen zoals crowdlending, private equity, factoring en leningen van familie en vrienden zijn minder bekend en/of courant.

In verband met de tweede vraag, waarvoor de financiering dient, scoort duurzaamheid opvallend hoog. 1 op 6 ondernemers wil interne middelen vrijmaken of is op zoek is naar externe financierders om (nieuwe) ambities op vlak van duurzaamheid waar te maken. Andere courante redenen zijn investeringen in vaste activa, het betalen van leveranciers en het nakomen van algemene financiële verplichtingen, waaronder ook belastingen.

De zoektocht naar externe financiering is er niet makkelijker op geworden volgens de ondernemers.43 procent vindt het vandaag significant moeilijker dan vroeger om bancair krediet te verkrijgen. 38 procent heeft hetzelfde oordeel over niet-bancaire leningen (bijv. familie, vrienden, investeringsmaatschappijen, crowd). Ten slotte vindt 44 procent dat het in vergelijking met vroeger moeilijker is geworden om investeerders te vinden die mee in het kapitaal stappen. Dit heeft mogelijk een impact op de haalbaarheid en realisatie van bepaalde investeringen in duurzaamheidsinitiatieven.

Economisch adviseur Robin Deman: “Ondernemers geven aan dat de grootste hindernis om leningen te bekomen van externe financierders zoals banken, te maken heeft met gestegen rentevoeten en strengere vereisten rond kredietwaardigheid en onderpand of persoonlijke borgstelling. Een andere opvallende hindernis voor externe financiering is de moeilijkheid om een aanspreekpunt te vinden. 1 op 5 weet niet goed bij wie men terechtkan, fysiek of digitaal, om een gesprek aan te gaan over de financieringsbehoefte.” 

Ecoboostlening

Kmo's moeten ondersteund worden bij hun zoektocht naar financiering. Zeker wanneer het gaat over investeringen in projecten die bijdragen tot de duurzaamheidsprestaties. De marsrichting van lokale, gewestelijke, federale en Europese beleidsmarkers is immers duidelijk: de groene transitie moet gerealiseerd worden en economische groei moet duurzaam zijn. Getuige daarvan zijn onder andere duurzaamheids- en klimaatdoelstellingen en de aangekondigde ETS2. Anderzijds geven kmo’s aan dat hun grootste kopzorgen in verband met duurzaamheidsinvesteringen te maken hebben met de dure aankoop van bepaalde technologieën, toepassingen of producten, de lange terugverdientijd van de investering, en het gebrek aan financiële middelen.

UNIZO ziet in de ecoboostlening een belangrijk instrument om kmo’s beter te ondersteunen in hun zoektocht naar financiering voor duurzaamheidsinvesteringen.

“We wachten alleen nog op de finale goedkeuring van de Vlaamse regering. Dit is een quick win.  De ecoboostlening is ontwikkeld door  de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV), speciaal voor kmo’s die willen investeren in duurzaamheid. Het is een achtergestelde lening met een voordelige intrest specifiek voor kmo’s die investeren in duurzaamheid", aldus Robin Deman. "Het is veel beter om kmo’s financieel te ondersteunen bij duurzaamheidsinvesteringen, dan hen te verplichten om complexe duurzaamheidsrapporten in te vullen."

Het volledig dossier financiering vindt u hier.