Ondernemers getuigen: "Deze manier van actievoeren, is niet meer van vandaag"

Naar aanleiding van de nationale stakings- en actiedag spraken wij met enkele ondernemers om hún kant van het verhaal te brengen. Want het vakbondsnarratief is toch wel erg eenzijdig.

Luc Holthof, uitbater van drie buurtsupermarkten in de provincie Antwerpen (franchisenemer Carrefour)

Ik ben uitbater van drie  buurtsupermarkten heb een vijftien voltijds equivalenten in dienst.  Bij ons is de indexering al een heel het jaar aan de gang, ik denk dat we er intussen al vier of vijf achter de rug hebben.  Daarnaast zijn ook de prijzen van de producten gestegen, die we niet volledig kunnen doorrekenen want dan verliezen we klanten. We draaien sowieso al minder omzet, we voelen dat de consument de vinger op de knip houdt, houden minder over van de producten die we verkopen en tegelijkertijd stijgt de loonkost met meer dan tien procent. En die loonstijging is niet voor even , dat is voor altijd.  het is simpelweg onhoudbaar. We rijden onszelf de afgrond in. 

Om de inflatiekost deels te compenseren doe ik nu mee het  uitvoerende werk. Sinds een aantal maanden zit ik zelf aan de kassa en vul ik mee de rekken. Ik heb daar geen problemen mee, maar de administratie en de boekhouding moet ik dan wel ’s avonds doen waardoor ik weken van 70 uur en meer klop. 

Eigenlijk is de automatische loonindexering asociaal. Het is niet te begrijpen dat dit nog bestaat, we zijn er quasi alleen in denk ik. Je kan toch niet alle sectoren over dezelfde kam scheren en overal dezelfde loonstijging opdringen? Retail, mijn sector, is heel arbeidsintensief. Wij hebben veel mensen nodig om een lage toegevoegde waarde te creëren. Dat is heel anders dan in de petrochemie of de farmacie. Weet je wat er zal gebeuren als die exploderen loonstijgingen aanhouden?  Bedrijven in arbeidsintensieve sectoren, waar meer laaggeschoold personeel werkt, zullen er simpelweg mee stoppen. Het zijn die werknemers die de dupe zullen zijn. Ik begrijp niet dat dit niet doordringt bij de politieke partijen die pretenderen op te treden voor deze mensen.

De oplossing is volgens mij om per sector  te bekijken wat de mogelijkheden zijn in plaats van automatische te indexeren. Ik vind het trouwens onbegrijpelijk dat men ondernemers blijft voorstellen als de rijke burger die op een berg geld zit. Het is hier vechten om te overleven, en om de jobs van onze mensen te behouden. Het is onbegrijpelijk dat men vrijdag nog op straat komt omdat men nog steeds vindt dat men slecht bedeeld is. Ik houd mijn hart vast voor de toekomst, men realiseert zicht echt niet hoe het erbij veel bedrijven  voorstaat.

Foto Luc Daelemans

Juri De Groote (Entecom, Frantsen, Amesco)

De problematiek rond indexering is gigantisch. Al naargelang het  paritair comité (metaal en bedienden) stijgen de lonen bij ons cumulatief tussen de 16 en 20% op twee jaar tijd. We komen van gemiddeld 1,5% per jaar . Dat is toch niet meer normaal? 

We zijn een open economie. Door de automatische loonindexering indexeren we te hoog en te vroeg. In Duitsland bijvoorbeeld bereiken vakbonden en werkgevers voor een bepaalde sector nu een akkoord van 6%.  En aangezien het bij ons automatisch gebeurt, zijn we ook steeds de eerste van onze omliggende landen.  Dat maakt dat wij systematisch onze competitiviteit zien verslechteren ten opzichte van onze buurlanden. 

Ik krijg het niet meer doorgerekend in mijn uurloon. Er is de explosie van de lonen, plus de krapte arbeidsmarkt wat ook opwaartse druk lonen geeft, de energiecrisis (kost maal drie) en tot slot ook de vaste kosten die meegaan met inflatie.

Daarom is heel het indexverhaal  ook voor iedereen verschillend. Elk bedrijf heeft andere mix van kosten.  Een automatische en onbetaalbare indexering voor iedereen is gewoonweg niet correct en hangt als een molensteen om onze nek. Waarom geen netto indexering in deze uitzonderlijke tijden? Een gemiste kans!

Er is de loonnormwet die ons moet beschermen, maar hij gaat niet in min. In theorie wel, maar niet in de praktijk. Alle kosten worden nu op de ondernemingen afgewenteld. Er is geen enkele ruime meer om met de mensen over lonen te onderhandelen en hen daarmee te motiveren en te belonen. 

Ik kijk met zeer bang hart naar 2023. We werken 100 % voor industrie en ik merk dat er vertraging ontstaat. Klanten zetten zelfs al lopende projecten on hold…

Foto Pat Verbruggen

Paul Reyn (Effenso) is specialist in hekwerken. Door de huidige economische omstandigheden heeft hij drie van de vijf medewerkers op dit moment op non-actief gezet. 

“Tot vorig jaar liep alles prima. Dan volgde de energie- en de inflatiecrisis en verloren we onze grootste klant wegens een gerechtelijke reorganisatie. Momenteel kan ik mijn personeel niet voltijds aan het werk houden. Ik heb extra kredieten aangevraagd om de winter door te komen, maar als de situatie niet verandert moet er volgend jaar verder structureel ingegrepen worden. Ik ben ook actief in Frankrijk en Nederland, door de automatische indexering worden we uit de markt geprijsd. Alle inspanningen die ons land de voorbije jaren heeft geleverd om competitief te zijn, lijken nu opeens verloren. Het water staat aan de lippen, ik kan echt niet begrijpen dat de vakbonden steeds maar meer vragen. Met alle goede wil van de wereld, maar als die extra consumptiecheques er ook verplicht komen door CAO-onderhandelingen zie ik niet in hoe ik dat er ook nog eens moet bijnemen.”
 

Annelies Van Mol, eigenaar van traiteurszaak Plantbeest by Tartelies: “Ondernemers hebben inflatie niet gecreëerd maar moeten ze wel betalen” 

We hebben toffe klanten, een tof team en toffe producten maar op dit moment is ondernemen voor ons vooral miserie. We moeten daar een correct beeld van durven neerzetten, ondernemen is niet altijd een pretpark. 
De oorlog in UKR heeft veel impact op ons als voedingszaak, stijgingen van 50 tot 300% voor grondstoffen. Ook energie is bij ons maal 5 gegaan.
Dan komen nog eens de loonindexeringen van meer dan 10% erbij. Ik begrijp dat werknemers door de inflatie die centen goed kunnen gebruiken, maar ondernemers hebben de inflatie niet gecreëerd maar moeten het wel oplossen. 
De loonindexering is de grootse kost die we hebben. Deze grote stijgingen nemen we voor altijd mee. Hoe moeten wij overeind blijven? Ik kan onze maaltijden niet met de helft in prijs verhogen. Ik kan proberen meer omzet te draaien, maar dat betekent meer handenarbeid want we maken alles zelf. Dan heb ik weer meer personeel nodig en dat is onbetaalbaar. We werken momenteel zonder verwarming en verbruiken enkel energie die nodig is voor productie. Ik heb een team van drie vaste werknemers, drie flexi jobbers en drie studenten maar de combinatie loonkost en energiekost maakt dat ik in januari pijnlijke knopen zal moeten doorhakken.
Door de coronacrisis is de spaarpot leeg. Kmo’s zonder grote buffers kunnen niet verder, er dreigen mensen op straat te belanden. Ik gooi de handdoek nog niet in de ring, maar zie de toekomst momenteel niet rooskleurig.

 

Anonieme getuigenis

Als het gaat over  onbetaalbare lonen en de penibele financiële situatie durft niet iedereen openlijk spreken. Een specialteitenwinkel uit de provincie Antwerpen heeft een drastische beslissing genomen. De winkel gaat drie dagen per week dicht. 
“De hoge loonkost maakt het onmogelijk om langer open te zijn. We hebben de prijzen van onze producten verhoogd, maar slagen er niet in om alle kosten door te rekenen. Als de lonen blijven stijgen op deze manier, is het einde verhaal.”

 

Lieven 's Heeren is gedelegeerd bestuurder van VVS, een Hasseltse kmo-leverancier van onder meer straatmeubilair en veiligheidsmateriaal.

Stijgende materiaal- en transportkosten met daarbovenop de automatische loonindexering zijn stevig om te verwerken. Afgelopen jaar hebben we veel moeite gehad om materiaal- en transkosten door te rekenen naar onze klanten, het is een hels parcours geweest. We worden bovendien constant geconfronteerd met stijgende energieprijzen en een dalende markt. Deze combinatie zorgt voor een serieuze druk op ons rendement. Als je vervolgens als organisatie, met ongeveer 50 man in dienst, met een loonkoststijging, door indexering, van ongeveer 8% wordt geconfronteerd, heb je zomaar 4 FTE’s meer rondlopen zonder extra werk te verzetten. Dit kan je niet meteen doorrekenen waardoor winst, rendement, uitbreidingsmogelijkheden, investeringen veel moeilijker worden.

Eén zaak die heel zeker is, is dat de manier waarop vakbonden hun wensen proberen te bewerkstelligen, -dus door economie en bedrijven plat te leggen- niet meer van de dag van vandaag is. Het kost handen vol geld en komt ook net op momenten waar niemand het kan gebruiken. Een industrieterrein lamleggen waardoor het bedrijf zijn job niet kan doen, is not done. Erger zelfs, het maakt het probleem alleen maar groter.

"Er zit een disverhouding in het hele werknemersstatuut. Waarom zitten bedrijven gebonden aan een verplichte indexering?"

Langs de andere kant begrijp ik wel dat werknemers het ook moeilijk hebben: zij zien hun koopkracht dalen. En dit is wat de vakbond beschermt. Ik kan er dus volledig inkomen maar laat het ons ten eerste op een constructieve manier oplossen en ten tweede, er moet gekeken worden naar het totale plaatje. Hoe gaan we met lonen om? Op welke manieren worden deze belast? Welke mogelijkheden zijn er om met arbeiders te werken? Waarom zitten bedrijven gebonden aan een verplichte indexering? Waarom lopen bedrijven tegen opzegtermijnen aan die hallucinant zwaar de pan uit swingen in 1 richting? Waarom worden de lonen van de werknemers zo zwaar belast en kunnen we als bedrijf zo moeilijk extra inzet belonen? Er zit een disverhouding in het hele werknemersstatuut.

De economie van vandaag ziet er niet zo rooskleurig uit. Bij blijvende stijgende lonen gecombineerd met een zwakke economie en het discours van afgelopen jaren ga ik moeten downsizen.
Als je je huiswerk als bedrijf goed maakt, moet je ook op een snelle manier kunnen ingrijpen. Dat geldt niet alleen voor een crisis economie, de economie van vandaag én de toekomst vraagt dat Het rigide systeem van België laat dit vandaag niet toe, wat zal leiden tot meer faillissementen."

Meer over: Staking